Serdar Kökçeoğlu’nun Pil adlı kitabı ile belgeselcilik pratiği arasında mekik dokuyan bir söyleşinin ikinci kısmı.

Romanlarını araştırmalarından değil yaşadıklarından damıtan, olağandışı bir gerçekçi edebiyatçı olarak Orhan Kemal aynı vasıfla bir yeraltı yazarı olarak da sınıflandırılabilir mi?

« Emily’nin bireysel iradesi yok;
kendine has hatalar yapması ya da kişisel zaferlere ulaşması imkânsız.
O kadar ki Emily bir insan değil, istatistiksel bir veri. Emily’yi kendi kaderinden korumak imkânsız. »

« Beklemekten vazgeçmiyoruz ama gelmesi beklenene arkamızı dönüyor, onun derinliğinde mest olmaktansa şimdi ve burada elimiz neye erişebiliyorsa onun yüzeyine dokunuyoruz. »

« Gözeneklerim sonuna kadar açıktı. Kitabı emdiğim gibi kitabın örtük bir şekilde bana sunduğu hayat felsefesi tarafından da emildim. »

« Ahab’ın balinası, herkesin
kendi içindeki yaradır. Kimi için anlam,
kimi için aşk, kimi için hayatı boğan
o belirsiz eksiklik hissi. »

« Odak yoktu. Öyleyse anlattıkları herhangi birine ait olabilir. Sadece öylesine bir dünya. Alelade bir güzellik. Şimdiye indirgenmiş. Geçmiş de gelecek de şimdiye indirgenmiş. »

Kirsty Bell’in hem kendi duygularını
hem de yabancısı olduğu bir toplumu ve kenti anlamak/anlamlandırmak üzere çıktığı yolculuğun düşündürdükleri.

« Belki de insanın hastalıkla gelen içe dönüşü, bir çocuğun nasıl çalıştığını merak ettiği için oyuncağını parçalayışına benzer. »

« Tek bir işte mutsuz olan kişi mutlu olabileceği bir başka iş bulmak için kafa patlatmaya eğilimliyken, otuz kırk işte mutsuz olan kişinin bambaşka bir alternatif bulması gerekiyor. »

« Benim yapmakta zorlandığım iş tam olarak şu: Zamanımın duygu durumunu belgelemek. Nedir bu? Bence sıkışmışlık hissi galip geliyor diğer her şeye. Ama oturup bunu tanımlayamam ki. »

“Serbest salınımda, ayakları çok da
yere basmayan” bir film olan Queer vesilesiyle filmin yönetmeni ile
filmin senaryosunun temelinde yatan romanın yazarı üzerine.

« Koridorun kaldırılmış halıları, boş portmanto, koltuk örtüsüz salon koltukları, dağınık mutfak tezgâhı… Bunların hepsi babaannemin artık o evde yaşamadığına dair izlerdi.
Ama evin kokusu onun varlığını hâlâ
çok güçlü kılıyordu. »

« Her günahınız biliniyor. [...] Buna rağmen nasıl utanç duyabiliyorsunuz veya kaybedeceğiniz çok önemli şeyler olduğunu düşünüyorsunuz? Kaybetmiş durumdasınız zaten. »

Quentin Tarantino’nun Once Upon a Time in Hollywood romanı, büyük toplumsal dönüşümleri gündelik hayat üstünden ve içinden okuyan sıradışı bir roman.

« Kapalı kapılar ardında fısıldaşmalar, göz göze gelince göz kaçırmalar… Sezgilerim bana söylenmeyen bir şeyler olduğunu söylüyordu ve bu durum konuşmalara daha fazla kulak kabartmama neden oluyordu. »

« Vakitlerin külü bile tükenmiş sanki, zaman bir gondola binmiş, hem ruhumu hem aklımı bulandırıyor. Yürüyorum, yürümek iyi geliyor. Ama korkarım aç kalacağım. »

Quentin Tarantino’nun Once Upon a Time… in Hollywood’dan uyarladığı Once Upon a Time in Hollywood romanı üstüne.

« Siz eskiler gibi aslen inanmadığımız davalara inanmış rolü yaparak
kendi kabahatimizi trajik bir
duruşa, kahramanca bir şeye dönüştüremiyoruz. »

« Her birimiz adımladığımız kadarız bu dünyayı. Bedenimizi nerelerde dolaştırıyor, rüyalarımızda nerelere gidiyoruz, işte bu kadarız. Hareket ettiğimiz kadar, hareket ettiğimiz yerle kurduğumuz ilişki miktarında. »

« Karşı devrimcilik üzerine çalışıyorum, bir de kişi kültü nedir, birey aşırı yüceltildiğinde nasıl tirana dönüşür, bunu anlamaya zorluyorum kendimi. Ses. Çok daha kolay. »

« Nihayet rejim değişti. Ama halk iradesinin yansımasından çok yatırımcılar böyle istediği için bu sonucu aldık gibi sanki. »

« [D]etayları anlatmam, anlamlandırmakta zorlandığım
bir buluntu metni belki bu detaylar sayesinde başka araştırmacılar anlamlandırabilir diyedir. »

Hayatın farklı dönemlerinde farklı şekilde deneyimlenen bir film hakkında hem etraflı hem de ufak bir vakayiname.

« [H]erhangi bir şeyi hatırlamak istediğimde […] sanal profilime bakıp o şeyi tüm halesiyle ve izleriyle görmek istemem gibi, dilden çok görmeye dayanmış bir bellek gibi. »

« Dünyakurma üç panelden oluşma triptik bir resme benzer: Kurmaca tahayyül, felsefi kavrayış ve mimari inşaat bir araya gelir, dünyalar doğar. »

« [H]er biri diğerine, yalnız olmadığını hissettiriyordu. Bir aradalık, halk olmak. Kendini bir topluluğa dahil hissetmenin küçültücü, zekâyı alıkoyan bir şey değil, tersine onu kıymetlendiren itekleyici bir unsur olarak değerli varlığı. »

« Göz alıcı aydınlık nesneyi ve metayı fazlasıyla gösterir […] Gölge ise karanlıkta hissedilmesi gereken saklı güzelliği, gösterişten uzak zarafeti, sadeliğin derinliğini, sükuneti getirir. »

« O dokunuş sürmese bile, hafızadaki yerinin sürdürülüşü. O anın düşünülüşü. Kaybolmasın diye. Hatırlama biçiminde kusurlar olsa dahi hatırlanacak bir şeylerin olması. Sadece bu. »

« Sanatın en incelmiş, en zarif noktası etik. Bilgi, güzellik gibi kavramlar yeterli değil iyi bir sanat eseri için. Onu en yüce kıymet noktasına vardıracak şey etik. Bunu arıyorum, bende bu eksik. »

« Claus ve Lucas […] Belki de savaşı yaşayan herkes gibi, totaliter rejimlerin rüyasını gerçekleştiriyor, bireyselliklerinden, özne konumlarından sıyrılıp birer klon oluyorlar. »

« Satranç hepimizi birleştiren yabancı bir dil gibi: Kimimiz büyük eserler ortaya koyuyoruz, kimimiz kendimizi ifade etmeye çalışıyoruz […]. Tahtada taşlar ileri geri gidiyor ve sonuçlar oluşuyor. »

« Sakın ola şair sözüne güvenmeyin. [...] Kurduğu hayali bir sanata devreden yetenekli kişinin kaçınılmaz kaderi bir yalan ustası olmaktır. Başka türlü yaşamın sorumluluklarından kaçılamaz, onunla baş edilemez. »

« Edouard Louis, Türkçeye çevrilmiş üç kitabında da tek bir büyüme hikâyesini anlatıyor aslında, kendisininkini. »

« Gözlerimi kapattığımda sadece kendim için değil, diğer herkes için yokum. Bu, deve kuşunun başını kuma gizlemesi gibi değil hiç. Öyle ya, uyuyan kişi gerçekte yoktur. Düştedir, artık başka bir gerçekliğe aittir. »

« Şiiri böyle, bütün heteroseksüel çiftleşme öncesi kur klişeleri tükenmiş de artık son çare olarak böyle hafif genizden tüten abuk bir tonla, inceden vurgulaya vurgulaya mısraları düzenli düzensiz okuma işi. Bu nedir yahu? »

« [Y]aratıcı süreç hiçbir aşamasında büyük harflerle işlemek, büyük büyük imgelerle üretmek zorunda değil; bağırmadan da iş görebilirsiniz,
lütfen sakin olalım! »

« [A]rtık yazar/çizerin tek kişi olma sürecinin bitmesi gerektiğini ve insanların ikili şekilde çalışması gerektiğine inanıyorum ki sektörümüz yeterince gelişsin. »

Suat Derviş’in Ankara Canavarı adlı romanı kadınları edilgen değil etken, iradeli karakterler olarak kurgular.

« Geçmişe bakarak –şimdiden ve buradan konuşan– yeni bir anlatı kurmayı deneyebiliriz. »

« Yalnızlığın, birliğin, yalnızca kendinle bir arada olmanın zevkleri vardır. [...] Kimse ne karıştırdığınızı bilmez. Kimseye de anlatmazsınız. Yaya kalmış bir türsünüzdür, onca imkâna rağmen, cepte paranız olmasına rağmen araçları tercih etmezsiniz. »

Lağımlaranası ya da Beyoğlu’nun izlekleri ile içerdiği “Hiç Yoktan Bir Ölüm Daha” arasındaki ilmekler üzerine.

Enis Batur’un Ulysses’e yazdığı önsöz ve zekâsı geç ödüllendirilmeye mahkûm, birçok kişiden farklı bir azme, yalnızlığa sahip olmayı, genelgeçer rutinlerin birçoğundan uzaklaşmayı gerektiren “romancılık” üzerine.

Tüm popülerliğine karşın Mark Z. Danielewski’nin House of Leaves’i kolay okunabilen bir kitap değil. Okurun aktif katılımını gerektiren metin, “tecrübeyi okumanın da ötesine taşıyan” bir ergodik edebiyat örneği.

« [K]orkunç bir meseleyi gündelik hayatınızda sövgüde bulunmadan anlatabiliyor musunuz? Gündelik diliniz, [...] anlatı diliniz kadar kılçıklarından temizlenmiş mi, sanmıyorum. »

« Adımlarken afet bölgelerini, hiçliğe geçişin izlenimleri medeniyet düşlerini süpürüyor. Dile gelmek isteyen bağıntılar takılıyor acıyla kaplanmış zihnin anaforuna; SÖZ kendi bayrağını açmak amacıyla zaaflı bedenin hançeresini parçalıyor. »

« Bugünden geçmişe bakmak daima daha kolay, tehlikesiz gibi ama muhakkak uzun ve değişken hatlı,
yarı-kurgu bir serüven hâlinde seyredecektir. »