Bu dizinin amacı Tolkien’in metin ve çizimlerinden faydalanarak gerçekten nasıl bir dünya hayal ettiğini anlamaya çalışmak. Tıpkı insanlar için olduğu gibi elfler için de bütüncül, tek bir mimari anlayıştan söz etmek zor.

Türkiye’de Mimari Maket, maket yapımcılarını tanımakla başlayan
araştırma ve arşivleme çalışmasının ürünü bir Studio-X sergisi.
Küratör Pelin Derviş’le söyleşi.

Her şey, Meksika’nın ünlü pembe dizi oyuncularından Kate del Castillo’nun içkiyi fazla kaçırdığı bir akşam, Meksika hükümetini eleştirirken El Chapo’ya seslenen bir tweet atmasıyla başlıyor.

Wiseman, Ex Libris belgeseliyle
New York Public Library üzerinden kütüphane kurumunun günümüzde insan ve toplum için ne anlama geldiğini düşün(dür)üyor. “Public Library basit
bir kültürel merkez değil, toplumu topluma dahil eden canlı bir organizma.”

Zaaflarımızla sınanırız. Filtreleri, şablonları terk etmenin notu:
On üzerinden iki! Nasıl aşılabilir yalnızlıklar? Vasat, vasat ve yine vasat. Simit ve kuzen bagel. Siyah beyaz televizyonlar, naif ve nefis Kaygısızlar! Uzadıkça uzayan “şu an” mahkûmları.

Bitcoin geleceği tahmin edilmesi
güç ama ilginç bir deney.
Matematiksel denklemler, blok-zinciri ya da kriptografi meseleleri bir yana, göz ardı edilen bazı nitelikleri
fazlasıyla belirleyici.

Raporlanması gereken boş evler, çakılırken ıskalanmış çiviler,
duvarın dibine dökülmüş küfürler
ve acelesi kalmamış sessiz bir şehir...
En çok bulunan şey zamandı ve çok ucuzdu artık.

« Kalem, mimarlık pratiğinin bilgisayarla tasarıma dayalı dünyasında bir yöntem olarak yavaşlığı çağırıyor. Ellerimiz hareket ederken, düşünmeye ve hareketlerimizi gözlemlemeye
zaman açıyor. Nefes alıyoruz. »

Şiddete maruz kalmak, insanları ne hayatta ne de bilgisayar oyunlarında yıldırmıyor. Güç ilişkileri görünenden karmaşık. Sid Meier’s Civilization rekabet ve güç üzerine düşünmek için, iyi bir strateji oyunu.

« [K]olye, sadece … süs eşyası olarak görülmemeli … kültürel bir kutlama işareti veya bir birikim yöntemi de ... Boyun, hemen başın altındaki bu alan, bir görünürlük alanı belli ki. Bu yüzden bir ifade alanı olarak da görülebilir. »

Havalar serinledi, ama soğuk değil hâlâ. Hasat sürüyor. Işık her şeyi değiştiriyor. Muazzam bir ay! On iki yıl sonra kaplan olduğunu hatırlayan Sis. Neden
hiç öğrenmedik acaba makamları? Batan bir gemi ve hâlâ kim gemide
kim değil kavgası. Su, fark ediyor.

« Hareketleri dondurmak [Varol] için
bir öncelik değil. İstediği zaman ortama yırtıcı bir şekilde kendi ışığını vermekten çekinmiyor. Fotoğrafların yüzeylerindeki dokuda sürekliliği pek umursadığı söylenemez. Peki acaba
neyi umursuyor? »

Veri veya bilgiyi görselleştiren ürünleri tarif etmek üzere 1960’larda icat edilen infografik kelimesi, günümüzde okur çekmek amaçlı tatlı görseller için kullanılıyor. Oysa ortada aynı isme sahip olamayacak kadar farklı iki pratik var.

Yaşam biliminin artık laboratuvarlardan çıkıp, taşınabilir bilgisayar boyutunda bir düzeneğe sığmasına tanık oluyoruz. Orkan Telhan’la biyoteknoloji üçlemesinin sonuncusunda Mikrobik Tasarım Stüdyosu üzerine söyleşi.

Kapitalist gerçeklikte kuruntular
ne kadar saçma? Kim gerçekten hasta, kim sağlıklı? Korkulan gerçekleşmese bile korkunun sürekliliği, önlem alma saplantısı içine iter herkesi.

« Kültür sanat yapılarının sadece uyguladıkları politikalarla değil, fiziki varoluşlarıyla da devletin ideolojik aygıtları olabildiğini görüyoruz. Aslında yeni AKM binasının dış cephe tasarımı da doğrudan bunu söylüyor bize. »

Kişi refikinden bilinirmiş. Pratik edilmeyen vicdan, işe sürülmeyen akıl yarının cehennemini garantiliyor. Herkesin gittiği o mevsimlerden… Kuru, galeta, kırıkkırak ve peksimet. Roman, hikâye, şiir ve Borges. On iki yabancı.

« Gözler önüne çırılçıplak konuşlandırılmış kütüphaneler, sahiplerinin gerçekte oldukları kişiyi, olmak istediği kişilik ardında
gizlemek adına kurduğu barikatlar
gibi gelmiştir hep. »

Belki Ali Seydi gibilerin teorik olarak özendiği ‘düzen’ evcilleştirilmiş bir kamusallıktı. “Belki bu nedenle sokaklar güzel, hareketli ya da kalabalık değil sadece ihtiyaçtı, belki tam da bu yüzden ‘yollar, caddeler [...] hiçbir kimsenin
malı değildi.’”

Sokağa bırakılan mobilyalara ne oluyor? Bu nesneler onarım ve ileri dönüşümle tekrar kullanıma sokulabilir mi? Endüstri ürünleri tasarımcıları sanayiye hizmet etmek zorunda mı?

Pink Floyd’un 50 yıllık serüvenini anlatan V&A sergisi uçan domuzlar, gerçeküstü animasyonlar ve ilginç projeksiyonlarla Pink Floyd’a adanmış psikedelik bir zaman kapsülü.

Nasıl yaşamak istediğine dair çok net
ve radikal fikirleri olan bir işveren
Truus Schröder-Schräder, kalksın istenen duvarları hareketlendirebilen bir tasarımcı Gerrit Rietveld ve
bazı açılardan hâlâ avangard bir yapı.

Bir şehrin en önemli politikalarından
biri kültür sanat alanına yapılan yatırım. Bu yatırımın, şehirdeki hayata,
çokluğa, göçmenlere etkisi ve
katılımcı yaklaşımların dönüştürücü gücü üzerine.

Bir kediden öğrenilecek çok şey var. Durmak, yavaşlamak... ama en çok da, yüzünü her fırsatta güneşe dönmek. Üretenler tüketenlerden çok daha cömertler. Hayat yara bere ile dolduruyor vücudu.

Dijital üretim yöntemlerini gündelik hayatın içine dahil eden, hem kendisi hem üretim biçimi kolektif kullanıma uygun, hem de doğayla bağ kurabilen mimari bir prototipin tasarım
ve yapım süreci üzerine.

Herhangi bir şeyi biriktirmek niyetle mi başlar, tesadüfle mi? Dijital koleksiyonlar, yerleşik ol(a)mayanlar için daha mı elverişlidir? Koleksiyonun belleği ile koleksiyoncunun belleği arasında nasıl bir ilişki vardır?

İlkbahar/Yaz 2018 defilelerinde gerçeküstü jestler, bedenin tamamını ele geçiren çiçekler, “pılımı pırtımı topladım, gidiyorum buralardan” diyen kıyafetler göze çarpıyor. Kaçış nereye?

Ölçüler ve ölçekler birbirine karışıyor. Bazı minik dev projeler ‘mimarlık
nedir ki?’ sorusuna cevap verebiliyor.

« [B]u gül-mimarın merakları arasında mesela Léon Bakst’ın … sahne tasarımlarının geziniyor olabileceği
hiç akla gelmiş midir? Daha da uçarsak, kimi erken çizimlerinde sembolist ressam Gustave Moreau’dan bir hava bulunabileceği? »