Felsefeci Kathleen Stock’un trans hakları ve cinsiyet kimliklerine ilişkin argümanları, trans “özgürlük” hareketinin sonuçları ve neoliberalleşen mücadeleler üzerine.

« [O]toriter eylemlerin en büyük tetikçisi ifade özgürlüğüne dayanarak beyan edilen faşizan söylemler değil, tam tersi, otoriterliğin getirdiği güç sarhoşluğudur. »

« Tıp sektörünün gençler yerine daha çok yaşlılarla ilgilenmesinin tek nedeni içinde yaşadığımız ekonomik yapı. »

İnsan iradesinin ve kolektif kuvvetinin isteyince ta 78. enlemde bile yaşayabileceğini, orada bile hayatlar kurabileceğini her köşe başında anımsatan, Norveç’e bağlı ada üzerine.

« Sünnetin işlevine dair Nişanyan’ın cevabı tanıdık. Kabile aidiyet töresinin bir emaresidir sünnet. […] Bu cevap eksik. Zira sünnetin neden genital organlara dair olduğunu ve çocuk yaşta yapıldığını açıklamıyor… »

« Devlet böyle bir şey işte. Sorduğum soruyu değil, sorduğumu sandıkları ya da sormamı istedikleri soruyu yanıtlıyorlar. Ve de yanlış yanıtlıyorlar. »

« [T]arihi analitik ve detaylı okumak gerekiyor. Bunun için bizi zorlayan da dezenformasyon ve hatta mizenformasyon. Yani bilinçli ya da bilinçsiz bir şekilde internet ve
sosyal mecra zemininde hakikati değiştirmeye çalışmak. »

« ‹ Siyasetin güzeli nedir? › diyeceksiniz. Daha önce anlattım oysaki bu dergide. Örnekleri gani gani artırmak mümkün. Gezi, vicdani ret hareketi, ekolojik hareket akla ilk gelen örnekler. Çünkü bunların hepsi, bugünden bakınca bile birer siyaset konçertosu. »

« Zengin olmanın ilk şartı
demek ki sadece şanslı olmak değil, diğerlerinin de şanssız olmasını garantileyebilmekmiş. »

« Knife, Rüşdi’nin bıçaklanmasıyla hesaplaşması. Bir gözünü kaybetmesinin, uzunca süre hastanelerde, fizik tedavilerde iyileşmesinin duygusal bir öyküsü.
Bunu yaparken de tarihle barışmaya çalışmasını […] anlatıyor yazar. »

“Boş beleş” televizyon seyrederek hayatın akıp gittiğini anımsamak,
öte dünyanın olmadığını hissetmek
ve ahlakçı/özgürlükçü siyasette ısrarcı olmanın giderek zorlaştığını fark
etmek üzerine.

« [E]ğer yükselen milliyetçilikle ve
diğer ayrımcı siyasetlerle mücadele edeceksek, onların sembolleriyle ilişkimizi de gözden geçirmemiz gerekiyor. Bunu da adım adım […] 
‹ küçükten başlayarak › yapmak lazım. »

Posta, postacı, pul, adres sistemi,
posta kutusu ve “sevildiği için değil, kendini sevdirdiği için” özel bir adresi olanlar üzerine.

Fanzini fanzin yapan nedir?
Hangi gerekçelerle fanzinci olunur? Dijital sosyal medya çağında
neler değişti?

« Mahlaslı, isimsiz fanzinler kişinin kimliğini saklar, egosunu tatmin eder, fakat neticede bu ego tatminin aşırıya kaçmasını da engellerdi. Mesele ben değildi, ama bir yandan yine de bendi. »

« İdeolojilere ciddi bir sadakatim olmasına rağmen, onlar için ölmek hâlâ bana saçma geliyor. Dostlarımın da dava uğruna ölmemesine ama tonla başka fedakârlık yapmasına da daima şapka çıkarıyorum. »

« Her sayfasını büyük bir sürpriz beklentisiyle, belki yanılıyorumdur umuduyla açtığım dergiler, son sayfayı çevirdiğimde beni derin bir karamsarlığa gömüveriyor. […] Gerçeklikle ilişkimin sarsılması dengemi bozuyor. »

Trans ideolojiye karşı gelişen muhalefetin pişman olan trans bireylere odaklanması ve bu siyasetin yarattığı olumsuzluklar üzerine.

« Halka rağmen halk için bir devrim yapmak gayesinde değilseniz, toplumun alışageldiği hakları sarsmak için adım adım ilerlemek gerektiği aşikâr. Tuvalet ve soyunma odası ise bu stratejinin ilk adımı olmak için riskli bir alan, bu açık. »

« Meseleyi toplumsal cinsiyet bozukluğuna indirmek de, ergenliği engelleyen ilaçlarla çocukları kısırlaştırmak da, tıpkı sünnet gibi, toplumsal cinsiyet, biyolojik cinsiyet ve siyasetin, yarım yamalak bilimsellikle birleştiği bir nokta. »

Radikal siyasetin görüş ayrılıklarını dışlaması; trans meselesinin biyolojik feminizm, biyoloji ve tıpla ilişkisi ve trans ideolojinin feminizmi ezmeye çalışan eril cinsiyetçiliğin bir uzantısı hâline gelmesi üzerine.

« Pandeminin yarattığı kurallar silsilesi özgürlükçü siyasetin tolere edeceği türden değil, zira özgürlükçü siyaset sadece koordinasyon kurallarını kabul eder. Koordinasyon kuralı dediğim de trafik ışığı gibi bir şey. […] tahakküm yaratan bir kural değildir… »

« Halkı, türkülerini, halı desenlerini su gibi ezberlemiş ama hâlâ kapitalizmin matematiksel kökenleri ile sağcı ideoloji arasındaki farkları irdelememiş sol, bir iki matematiksel hileyle […] ne ciddi kazanımlar elde edebileceğinin hâlâ farkında değil. »

Elon Musk’ın Twitter’ı alma sürecinin iktisadi, teknolojik ve politik açılımları üzerine.

« TED konuşmaları kültürü bizleri
hazmı kolay ama bağlamdan kopuk,
bir yandan da ustaca hazırlanmış
bilgi kırıntılarıyla besledi ve sonunda bilginin kendisiyle olan ilişkimizi, entelektüel merakı ve çabayı unuttuk. »

« Tıpkı ateist mücadele gibi, tıpkı LGBT mücadelesi gibi, vegan mücadele de
bir kültür dönüşümü peşinde koştuğunu unutageliyor. Mağduriyetten devşirdiği gücü iktidara dönüştürme peşinden koşmaya çalışıyor. »

« Kimin neyi ne kadar hak ettiği, neyi kiminle ne kadar paylaşabileceğimiz, ideolojilere bırakılamayacak kadar önemli bir hadise. Bu soruya kafa yormadan, doların on dört lira olmasını anlamaya çalışmak da anlamsız ve zor. »

« [İ]nternette içeriğin çoğu, çoğumuz için ya ücretsiz ya da sudan ucuz. Hâliyle, yarış zamanımızı çalmak üzerine inşa ediliyor. […] Zaman demek veri demek, veri demek de para demek. Zaman geçirmek demek ise veri biriktirmek, para istiflemek demek. »

« [D]evir yeni icat çıkarmanın değil, büyük aktörlerin daha da büyümesinin devri. […] İyimserseniz bu iyiye delalet; devrime çeyrek var demek. Karamsarsanız, tekno-felaketin bir işareti bu; çöküşe çeyrek var demek. »

Sıfır-toplamlı oyunlar, interneti şekillendiren dev şirketler,
kısa gün kârı peşinden koşanlar ve “rakibi kapitalizm oyununda yenmek” üzerine.

« Koltukta bizi oturtan güzel filmler
ve seslerse eğer, dışarı çıkaran da
bu zevkleri ve beğenileri paylaşma
itkisi ve isteğidir. »

« Kasetsizlik bizi evvela bilgisayar ekranına, sonra da cep telefonuna mahkûm etti. Zira eskiden kaset zoruyla da olsa sosyalleşirdik. Kasetle sosyalleşir, sosyalleştikçe de kaset takas ederdik. »

COVID-19 pandemisi sürecinde yaygınlaşan evden çalışma pratiğinin sınıfsal ve teknolojik temelleri üzerine.

Telif haklarının nasıl işlediği veya işlemediği üzerine düşünmek hem sanat ve düşün ürünleriyle hem de internetle kurulan ilişkiyi tekrar şekillendirme potansiyeline sahip. İnternette
kendine yer açmaya çalışan küçük
ve niş girişimler giderek azalıyor.

« Sosyal ağlarda sosyalleşirken kapitalizmi besliyoruz.
Sadece bu ağlara para kazandırarak da değil, daha önemlisi ve en önemlisi, kapitalizmin işleme şeklini tekrar ederek, bu şemayı onaylayarak. »

Platformların amacı hizmet sağlamak değil, kullanıcı çekmek olunca
Twitter gibi bir mikroblog platformu kartelleşebiliyor. Popülist sosyal medyanın ifade özgürlüğü ile ilişkisi ise giderek daha büyük bir mesele
hâline geliyor.

“Verinin yeniçağda sadece bir
değer (para) değil, bir siyaset aracı
(yani iktidar) olduğunu görmek zor değil. Veriye sahip olan zenginleşir,
veriye sahip olan yönetir.”
Peki, paylaşıldığında ne olur?

İçeriğin neredeyse bitirilebildiği mecralarda aylık abonelik kullanıcının aleyhine. Başta streaming media platformları olmak üzere dev teknoloji şirketlerinin kurduğu oyunun kuralları, tartışmaya da pazarlığa da açık değil.

Mekanda Adalet Derneği’nden Barış İne ile COVID-19 pandemisinin yarattığı veri mahremiyeti tartışmaları ve
Hayat Eve Sığar uygulaması üzerine.

Her biçimsiz metnin biçimini düzeltebilecek veya her
biçimi kusursuz metne içerik
ve olay örgüsü katabilecek
bir algoritmanın var olabileceği
öne sürülebilir mi?

Bir şeyi yapma biçiminin o şey üzerindeki etkisi ve fikirleri güzel
ifade edebilmek üzerine.

Pul koleksiyonculuğu, dijital hayattan en olumsuz etkilenen kulvarlardan biri. Pullar sadece otomatik damga makinelerinden değil, sağ siyasetten de darbe yedi.

« Makineyi kullanmaya bu kadar meraklı olup da makineye neredeyse hiç katkı sunmamak küresel sınıf ayrımının
en belirgin işaretlerinden; fakat makine artık sadece devreler ve ekranlar değil. Makine artık yazılım. »

« Aynı kenti farklı farklı şekillerde tanımaya anlamaya çalışmak sadece
söz konusu kenti anlamak değil, farklı farklı gezintilerimizin manifolduyla kenti inşa etmek, kent kültürünü
bina etmek demektir. »

« [D]oğru ve yanlışın ötesinde bir üçüncü hâl varsa, siyasette de sol sağ itişmesinin ötesi var demektir. İlginç olan nasıl üçüncü hâlse, siyasette de
bu üçüncü, dördüncü, beşinci yoldur. »

« Bundan sonraki ‘yeni büyük’ şeyin
ne olacağını düşünmek eğlenceli bir uğraş. Çünkü, her ne olacaksa olsun, yeni büyük şeyin de insan ruhundaki
ve toplumsal hayattaki basit bir şeyin yansıması olacağı açık. »

« [T]arihte hiç bu kadar düşünce tarihine karşı nankör olmamıştık.
Bu kabahatimizi örtmek için de
Žižek’ler yarattık. Halbuki, yapmamız gereken Farabi’den Gazali’ye, Platon’dan Rawls’a fikri temellerimizi sağlamlaştırmaktı… »

Algoritmik düşünce matematiksel düşünce gibi analitik, felsefi düşünce gibi bazen tümdengelimci bazen tümevarımcı, fenni düşünce gibi deneye deneye bulunabilecek bir şey. Yapay zekânın şimdiki ruhsuzluğun nedeni, onunla kurulan mesafeli ilişki.

« Teknolojiyle ilişkimiz, video klip şarkı ikilemine çok benzer. Cep telefonlarıyla ilişkimiz telefonun teknolojik kapasitesiyle değil, markası üzerinden şekilleniyor. Kodlama, birbirini tekrar eden bir zanaata dönüşürken matematiksel köklerinden uzaklaşıyor. »

Sol siyasetin son yıllarda düştüğü tuzak, karmaşık siyaseti basit ve ezber çözümlerle ele almaya itiyor bizi. Teknolojinin ve internetin geldiği noktada, insanlar neden eski doktrinleri revize etmekle yetiniyor? Teknolojiye yaklaşımımız bundan nasıl etkiliyor?

« Teknolojinin üremeye, aile kurmaya, çoğalmaya yönelik sunduğu katkıyı kimlik politikalarına değil, eşitlikçi bir toplum kurabilmeye kanalize etmemiz gerekiyor. Bu eşitlikçi toplum için gerekli teknoloji şimdiden mevcut. »

« Veganizm, bahçıvan sebze meyvesine dayalı bir mutfak ve damak olmaktan soya, hindistancevizi, buğday gibi endüstriyel bitkilere dayalı dapdar bir mutfak olmaya kayıyor. Kapitalizmin ötesinde bir tarım ve çevre
felaketine dönüşüyor. »

2016 yılında Hindistan’da, bir gecede ülke ekonomisinde dönen paranın değer olarak yaklaşık %90’ı, sirkülasyondan kaldırıldı. Bu demonetizasyon hikâyesini tersten okumak, parayı nakitten kurtarıp sanallaştırmanın önemine ilişkin ipuçlarını açığa çıkarıyor.

Başkent ve Altun, Türkiye’de
yaygın olarak kullanılan e-Devlet üzerinden dijital veri güvenliği ve mahremiyetini tartışıyor.

Yüzbinlerce yıl sonrasına ilişkin akıl yürütmek, gezegenlerin madenlerini sömürmekten uzayda koloni kurmaya kadar sayısız konuyu kapsıyor.
Ahlaki tartışmaları galaksiler ötesine taşımanın gündelik hayat üzerinde büyük etkisi var.

Cırt cırtlı cüzdanla timsah derisi
cüzdan arasında üçüncü bir yol var. Amaç, veganlığın bir kimlik politikasına dönüşmesini engellemek.
Kimlik politikasına dönüşürse, veganizmin bir cadı avına dönüşmesi
ve toplumsallaşamaması olası.

Öfke, anksiyete, yabancılaşma… Sabit gelir ve sosyal güvenlik sağlamayan sektörler neden tüm olumsuzluklarına rağmen hızla büyüyor?

Epik bir fedakârlık ve zekâyla yoğrulmuş olduğu varsayılan gizli ajanlar neden gerçekte böyle değiller? Nedir eksikleri; neden gerçekten kahraman değiller? James Bond ile Steve Jobs ya da Bill Gates arasında nasıl bir benzerlik var?

“İnternet devrimi sonrası dijital dünyadaki tartışmasız ilk toplumsal
(ve belki de şaşırtıcı ve talep gören) değişim, pornografinin neredeyse bedava ve herkese açık olmasıydı.”
Öte yandan pornografinin Netflix’i olmaması yine de şaşırtıcı.

« Algoritmaların tavsiye ettiği filmler, eleştirmenlerin yerini aldı. Netflix,
Hulu ya da Amazon Prime gibi ekosistemler de sinemateklerin yerine geçti. İşin teknolojik kısmı dışında, benim buradan çıkardığım ilk ders eğlencenin sanatı yendiği. »

Radikal bir siyaseti, şairi, şarkıcıyı meşhur etmek mümkün mü?
Şöhret, toplumcu fikirlerin yayılmasını sağlayabilir mi? Şöhretlilerin dünyası nasıl keşfedilir? Bunun için verimli,
hızlı ve toplumcu bir algoritma üretilebilir mi?

Hem görgü kuralları hem de yemek tarifleri birer algoritma, pratik
yaşamın kaygılarıyla şekillenmiş kurallar silsilesi. Dayandıkları ortak dil ise yeni mutfakları, yeni davranış kodlarını inşa etmek için umut veriyor.

« Eleştirinin laf sokmaya dönüşmesinde dijital kültürün payı büyük. Bu gidişatı durduracak çabalar başarılı olamıyor… Entelektüel çabalarımız zayıflıyor, sloganlar ideolojinin yerine geçiyor. »

« Asıl cehalet, tanrının hiçbir kanıtı olamayacağına inanmak. Bense, en azından kâğıt üstünde ya da hayal dünyasında bir kanıtın var olabilme ihtimalini reddetmiyorum. Fakat, bunun da fiziksel dünyada imkânsız olduğuna bir o kadar da eminim. »

« [İ]simlerin neden ve nasıl seçildiği, ayıklandığı sadece sosyal bilimsel değil aslında veri bilimsel de bir konu. […] [A]rtık teknoloji, toplumcu siyasetin hayatın türlü türlü, yeni yeni sahalarına nüfuz edebilmesine izin veriyor. »

Gig ekonomisinin en çok bilinen örneklerinden Uber, eşitsizlik ve prekarya tesisinin de baş sorumlularından. Neden Uber’e karşı toplumcu bir alternatif yaratılamıyor?

Facebook ve Cambridge Analytica skandalı seçim mekanizmalarının ne kadar zayıf, manipülasyona açık ve temsil kabiliyetinden yoksun olduğunu gösteriyor. “Oyları manipüle etmek istiyorsanız, epistemik bir bulanıklık perdesi ortaya koyun.”

Trafik, enerji, kentsel alan, toplu taşıma… Elektrikli araçlar teknolojiyi suistimal mi ediyor?

Kripto para, paranın türev olduğunu hatırlatıyor. Kapitalizm borca
ve türeve nasıl ve ne kadar muhtaç? Kripto paranın olumlu ve olumsuz yanları neler?

Toplumcu ve özgürlükçü siyaset,
makine hukuku tartışmasına dair
yeni bir söz söyleyemediği gibi, bu tartışmalara dahil edilmez hâle geldi. Oysa otonom araçların trafikteki güvenliği dahil olunması gereken tartışmaların başında geliyor.

Uygulama tasarımı ve sosyal medyanın egemenliği temel etken olabilir mi?

İnsan ilişkilerine dair algoritmaların saklandığı, üstlerinin örtüldüğü alanların başında gelenek geliyor. Ticarette kâr etmenin şartlarından biri de saklama. Açık kaynak kodlu bir çocuk yetiştirmek istemez misiniz?