Felsefeci Kathleen Stock’un trans hakları ve cinsiyet kimliklerine ilişkin argümanları, trans “özgürlük” hareketinin sonuçları ve neoliberalleşen mücadeleler üzerine.

¡Ni Una Màs! belgeselinin yönetmeni Julia Hollander ile söyleşi.

All Her Fault, özgürleşmeye dair gibi gözükmesine karşın bir suç döngüsünü devam ettirmek üzerinden tasarlanmış bir anlatıya sahip.

“Endüstri Devrimi’nin doğum yeri turizmi”, Lowry, “kalabalıkların ressamı” L.S. Lowry ve kadınların seçme ve seçilme hakkı mücadelesinin İngiltere’deki öncü isimlerinden Manchesterlı Emmeline Pankhurst üzerine.

« Dışlanmış, kenara itilmiş, görmezden gelinmiş tüm bireylere tam destek verip yanlarında olmuş bir kadındı Güllü. Arabeskin, dik duruşun, varoş kültürün bağrından çıkmış bir elmastı. »

Andrzej Żuławski’nin Possession adlı kült filmi histerinin iyileştirici gücünü dışavuran, Freudyen ikilikleri ıskartaya çıkartan, radikal ve olağandışı bir film.

« Aşk çok özel ve nispeten yakın zamanda icat edilmiş kültürel bir olgudur. Aşk tıpkı etnik köken gibi modern bir kurgudur. »

Richard Kern’ün geç dönem mikro-filmleri uzuvları bir yüzmüşçesine kayda alan, kimliksiz olduğu düşünülene, bedene kimlik katan deneysel filmler.

İngiltere’nin güneydoğusunun
yumuşak peyzajı, kıyıları, deli rüzgârı,
patlayan dalgaları, sanat ortamı,
kadın sanatçıları ve “görünenin arkasındaki hikâyeleri” üzerine.

Ceylan Özgün Özçelik’in sineması cadı çizgilerinden oluşan, dolaylı anlamda cadı olduğu söylenebilecek figürlerin kaçış çizgileri oluşturup kendi dünyalarını var ettiği nevi şahsına münhasır bir sinema.

« Dünya tarihinde topukla pek ilgilenen olmamış. Topuk pek önemsenmemiş anlaşılan. Birer tıp deyimi olan ‹ Aşil tendiniti › ve ‹ topuk dikeni › konularını bir kenara koyarsak topuk hep ihmal edilmiş. Varsa yoksa ayaklar gelmiş akla. Sanki ayakta topuk yokmuş gibi! »

« Uyumayan ama gündüz düşleri gören bir tür düşlendi. Biri tarafından düşünüldü, birinin aklına düştü. İsmi bilinmeyen kadın uykusundan uyandı. »

Toprağın potansiyelini kapsayıcı bir biçimde arayan bienal projesi Yerebasan, ağaç yaprakları arasından sızan
güneş ışığının yarattığı ortam,
yağmur sonrasının toprak kokusu
ve yürümek üzerine.

American Psycho’nun ana karakteri Patrick Bateman’ın günümüzde giderek ön plana çıkan toksik erkek figürüyle ne tür bir ilişkisi ve bağlantısı var?

« Benim yapmakta zorlandığım iş tam olarak şu: Zamanımın duygu durumunu belgelemek. Nedir bu? Bence sıkışmışlık hissi galip geliyor diğer her şeye. Ama oturup bunu tanımlayamam ki. »

Çin mitolojisinde bilgelik, akıl, sağduyuyla özdeşleştirilen; Türk, Sümer, Mısır ve Hint mitolojilerinde yaratıcı, iyileştirici ama şeytan olarak da tanımlanan; ayrıca anne, büyük bilge, hilebaz ve yeniden doğuş arketipleriyle eşleştirilen yılan üzerine.

Yarışmanın zihinsel sağlık, toplumsal cinsiyet ve sınıf dinamiklerine ilişkin anlattıkları ve sosyal medya üzerine.

“Dünyada en iyi Shakespeare oynanabilen” sahne, kadınların
kraliçe olabilip sahneye çıkamadıkları yıllar, pantolar ve Royal Shakespeare Company’nin ucuz biletli deneysel oyunlar sahneye koyduğu öteki
yer üzerine.

Elizabeth Sankey’in Witches’ı sessizliğin güçsüzlükle eşdeğer görüldüğü, kadın imajının erkek eliyle çizildiği bir ortamda kadınların hikâyelerine ses veren, sözünü sakınmayan cesur bir film. Cüretkâr mı cüretkâr bir cadı külliyatı.

« Güç ve kontrolle tanımlanmış erkekliğin şiddetinin, tahakkümünün neden olduğu parçalanmışlığın yıkıcı ve yok ediciliğinin dönüştürülmesini sağlamak mümkün olabilir mi? »

« Köklü üniversitelerin başlangıcı hep dini tarikatlar. Kadınları yüzyıllarca dışlamalarına şaşmamalı. Dogmatik bilgiden sorgulamaya, tartışmaya,
açık uçluluğa; tek sesten çok sesliliğe, çeşitliliğe uzanan uzun süreçte
neyse ki çok yol alınmış. »

Bugün giderek daha da görünür bir biçimde hipercinsel nitelikler kazanan oyun karakterleri oyunların oynanışını ne yönde değiştiriyor ve bu değişimin cinselliğin alımlanma biçimi üzerindeki mevcut ve muhtemel etkileri ne türden?

« [H]erhangi bir şeyi hatırlamak istediğimde […] sanal profilime bakıp o şeyi tüm halesiyle ve izleriyle görmek istemem gibi, dilden çok görmeye dayanmış bir bellek gibi. »

İpek Duben’in üretiminde merkezi bir konumdaki Şerife üzerine bir mülahaza.

Mavi Süvari, Marianne Werefkin,
gelmiş geçmiş en iyi savaş resimlerinden biri, sürrealizmin
en kuvvetli yanı olan karışıklık,
günlük hayat resimleri, insanın içine
taş oturtan sergiler, köle ticareti ve silinen kadınlar üzerine.

« Kadınların cesaret ve kararlılıkları, gelecek nesillere ilham kaynağı olabilir ve genç kadınlara kendi yeteneklerine güvenmelerinin yolunu açabilir. »

« Bir oturup dinlesene Âdem, ben duvarları krem rengi bu mahzende çok sıkılıyorum. Pembe duvarlı evin beyaz koltuğuna yerleşip şişenin kapağını çakmağımla açmak istiyorum. »

Valie Export’un Tap and Touch Cinema’sı optik değil haptik bir sinema örneği. Kendi payına ise alışılagelmedik bir haptikliğe sahip: Görmeden dokunmaya değil, dokunmadan görmeye varmak.

Bir yıkıntıda bulunan özenle dikilmiş giysiler, oyalı bezler, ipek örtüler ve belgeler bir kitap ile sergiye dönüşünce.

Suat Derviş’in Ankara Canavarı adlı romanı kadınları edilgen değil etken, iradeli karakterler olarak kurgular.

« Çarpışmak yerine daireler çizen kadınlara verdiğim tepkiden utanıyorum. […] Eminim o kadınlar bir daha gelemeseler de bu neşeyi hep hatırlayacaklar. Lunaparkta geçirdikleri her saati, her günü. »

Ali Asgari ve Alireza Khatami’nin Terrestrial Verses’i bürokratik baskıyla ilgili olduğu kadar sesin çift anlamlılığıyla ilgili bir film. İktidarın anonim ve aşkın sesinin karşısına çokluğun kurucu ve içkin sesini koyuyor.

Bedenlenmeye dair olduğu kadar başkalaşmaya dair You Won’t Be Alone. Ötekini anlamak, başkalığa açılmak, içeriden ve dışarıdan dayatılan şiddete, zora son vermek hakkında bir film.

« Hasan, Osman’ın bedenini duvara mühürledi, ardından zemine yıktı.
Yıkıcı gözlerini odanın üzerinde gezdirdi, daha fazlasını istercesine. Vazoları ve çiçekleri kavradı, zemin boşmuşçasına zemini doldurdu. »

« Yemek yiyip yemediği sorulduğunda ağlamaya başlayan bir kız çocuğunun bir vahşi gerçek olarak var olduğu bir dünyada nasıl mutlu olabilirsiniz? Nasıl bir dünyada yaşadığımızı o göz yaşlarından daha iyi ne anlatabilir? »

« Sanki soğukla değil de gamla, kederle arasına giren bir ısı. Gözyaşının yerini tebessüm alıyor. Üzerine hâlihazırda büyük gelen hırkanın altında Sahra, giderek daha da küçülüyor. »

Bir sivil inisiyatif olan teta&teta’nın girişimiyle üretilip satışa sunulan asimetrik sütyen Lola’nın tasarımı, kullanımı ve norm kavramı üzerine düşünceler… Kadın özgürlüğünü norm meselesinden bağımsız talep etmek ve bundan azade düşünmek mümkün mü?

All Star sezonunda “gruplar değişiyor
ve dağılıyor. Fakat, bütün değişikliklere rağmen değişmeyen bir şey var: Kadın yarışmacıların sıklıkla hedef alınması.”

Greta Gerwig’in son filmi Barbie, kurgusunun gücünü temelde cinsiyet eşitsizliğini yansıtmasından alan, belirgin şekilde ataerkiyi konu edinen, ışıltılı, simli ve pespembe bir tasvirini sunduğu plastik dünyanın içinden kendince feminizme giriş sunan bir film.

« Bazı saatler avantajlıdır, detaylar ve ipuçları sunar kendiliğinden. […] Yolcuların bir yere yetişmeye çalışmadığı günün tembel saatlerinde insanları okumak daha güçse de ödülü daha büyüktür. »

« İki kesim de kendisini aynı biçimde, sadece farklı gibi görünen içeriklerle uyuşturuyordu. Hâlbuki ikisinin de ucu aynı yere bağlanıyordu… [...] Evlilik dünyadaki en önemli şey miydi? Yaşamak için elzem miydi? »

Bağımsız gazeteci ve yazar Rebekka Endler’in hayatın çeşitli veçhelerinde ataerkil düşünce sisteminin, gizli ve açık cinsiyetçi önyargıların izlerini sürdüğü Eşyaların Patriyarkası adlı kitabı üzerine.

Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri'nde bulunan bir arzuhalden yola çıkarak yazılan “sıradan” bir Osmanlı kadının boşanma süreci ve sonrasında yaşadıkları üzerine.

« Birçok kez öldüğüm yer de kıyılarıydı doğduğum yerin. Her seferinde başka şekillerde öldüm ama hepsi de birbirinin aynıydı. Şiddet, tükürük, pis kokulu terler arasında, bacaklarımı ve kuyruğumu kıpırdatamaz hâlde. »

Oda Projesi sanatçı kolektifinin 7. sayısını İstanbul Bienali vesilesiyle yayımladığı yarı kurgu yarı gerçek yayını Anne(x) gazetesinin kapak yazısıyla birlikte kurgulanan bir deneme. Annelik ve anne olma hâli üzerine...

Kadın ve kadının temsili söz konusu olduğunda “Feminist olduğum düşünülmesin, ama…” diye söze başlayanlar, feminizmle aralarına neden bir mesafe koymak isterler?

« Bu hayvanları sömürmek başka bir şeydi ama bir de onları kendi felaketlerinin şen iştirakçileri gibi göstermek… Bu başka bir kirlenme biçimiydi. […] Sadakat değil, menfaat. Sevgi değil, istismar. »